پروتکل HTTP یکی از پروتکل‌های اصلی مورد استفاده برای انتقال اطلاعات در وب است و مرورگرها از آن برای برقراری ارتباط با سرورهای وب استفاده می‌کنند. HTTPS نیز نسخه امن HTTP است که ارتباط میان مرورگر و سرور را با استفاده از پروتکل TLS محافظت می‌کند.
امروزه استفاده از HTTPS برای تقریباً تمام وب‌سایت‌ها توصیه می‌شود؛ به‌خصوص سایت‌هایی که اطلاعات کاربران، فرم‌های ورود، اطلاعات پرداخت یا سایر داده‌های حساس را دریافت و منتقل می‌کنند.
HTTP چیست؟
HTTP مخفف Hypertext Transfer Protocol است و مجموعه‌ای از قوانین برای تبادل درخواست‌ها و پاسخ‌ها میان مرورگر و سرور محسوب می‌شود.
هنگامی که کاربر آدرس یک وب‌سایت را وارد می‌کند، مرورگر درخواستی را به سرور ارسال می‌کند و سرور نیز محتوای موردنظر را در قالب یک پاسخ HTTP ارسال می‌کند.
مشکل اصلی HTTP این است که ارتباط آن به‌صورت رمزنگاری‌شده نیست. بنابراین در شرایط خاص، اطلاعات منتقل‌شده در مسیر ارتباط می‌توانند در معرض شنود یا دستکاری قرار بگیرند.
HTTPS چیست؟
HTTPS مخفف Hypertext Transfer Protocol Secure است. در HTTPS، ارتباط HTTP از طریق پروتکل TLS برقرار می‌شود.
TLS با ایجاد یک کانال ارتباطی رمزنگاری‌شده، به محافظت از اطلاعاتی که میان مرورگر و سرور منتقل می‌شوند کمک می‌کند.
به همین دلیل، HTTPS می‌تواند از اطلاعاتی مانند اطلاعات ورود کاربران، داده‌های فرم‌ها و سایر اطلاعات منتقل‌شده در مسیر ارتباط در برابر شنود و دستکاری محافظت کند.
البته HTTPS به‌تنهایی امنیت کامل یک وب‌سایت را تضمین نمی‌کند. برای مثال، اگر خود وب‌سایت دارای آسیب‌پذیری نرم‌افزاری باشد، استفاده از HTTPS آن آسیب‌پذیری را برطرف نمی‌کند.
تفاوت HTTP و HTTPS
مهم‌ترین تفاوت HTTP و HTTPS در امنیت ارتباط میان کاربر و سرور است.
در HTTP، ارتباط به‌صورت رمزنگاری‌شده نیست؛ اما در HTTPS، ارتباط با استفاده از TLS محافظت می‌شود.
برای مثال، آدرس یک سایت با HTTP می‌تواند به شکل زیر باشد:
http://example.com
و نسخه HTTPS همان سایت:
استفاده از HTTPS علاوه بر افزایش امنیت ارتباط، به مرورگر و کاربر کمک می‌کند تا مطمئن شوند ارتباط با دامنه موردنظر از طریق یک گواهی معتبر TLS برقرار شده است.
SSL و TLS چه تفاوتی دارند؟
در بسیاری از مطالب اینترنتی همچنان از عبارت «SSL» استفاده می‌شود، اما از نظر فنی، SSL یک فناوری قدیمی است و نسخه‌های قدیمی آن منسوخ شده‌اند.
امروزه HTTPS از TLS یا Transport Layer Security برای ایجاد ارتباط امن استفاده می‌کند.
با وجود این، اصطلاح «گواهی SSL» همچنان در میان کاربران و شرکت‌های هاستینگ بسیار رایج است. بنابراین ممکن است عباراتی مانند «SSL رایگان» یا «خرید SSL» را مشاهده کنید، درحالی‌که فناوری امنیتی مورد استفاده در اتصال مدرن HTTPS، TLS است.
گواهی TLS چیست؟
برای برقراری یک اتصال HTTPS معتبر، سرور باید گواهی دیجیتال مناسبی داشته باشد.
این گواهی اطلاعاتی درباره دامنه و هویت صادرکننده گواهی را در اختیار مرورگر قرار می‌دهد و به برقراری ارتباط امن کمک می‌کند.
گواهی‌های TLS را می‌توان از ارائه‌دهندگان مختلف دریافت کرد و امروزه گزینه‌های رایگان مانند Let’s Encrypt نیز برای بسیاری از وب‌سایت‌ها در دسترس هستند.
بنابراین برای فعال کردن HTTPS در یک سایت لزوماً نیازی به خرید گواهی تجاری وجود ندارد.
آیا HTTPS امنیت سایت را تضمین می‌کند؟
خیر.
HTTPS امنیت ارتباط میان مرورگر و سرور را افزایش می‌دهد، اما امنیت تمام اجزای وب‌سایت را تضمین نمی‌کند.
برای مثال، اگر یک سایت دارای افزونه آسیب‌پذیر، رمز عبور ضعیف، آسیب‌پذیری SQL Injection یا مشکل امنیتی در کد خود باشد، HTTPS نمی‌تواند این مشکلات را برطرف کند.
به همین دلیل HTTPS باید یکی از بخش‌های استراتژی امنیتی سایت باشد، نه تمام آن.
چگونه HTTP را به HTTPS منتقل کنیم؟
پس از نصب و فعال‌سازی گواهی TLS، بهتر است سایت به‌گونه‌ای پیکربندی شود که نسخه HTTPS به‌عنوان نسخه اصلی سایت مورد استفاده قرار گیرد.
برای مثال:
http://example.com/page
باید به:
هدایت شود.
این کار معمولاً با Redirectهای دائمی مانند 301 یا 308 انجام می‌شود.
علاوه بر Redirect، باید لینک‌های داخلی، Canonical، Sitemap، تصاویر، فایل‌های CSS و JavaScript و سایر منابع سایت نیز بررسی شوند تا نسخه HTTPS در آن‌ها استفاده شود.
Mixed Content چیست؟
یکی از مشکلات رایج هنگام انتقال سایت از HTTP به HTTPS، Mixed Content است.
Mixed Content زمانی رخ می‌دهد که صفحه اصلی با HTTPS بارگذاری شود اما برخی منابع آن همچنان از HTTP دریافت شوند.
برای مثال:
اما یک تصویر یا فایل JavaScript با آدرس:
http://example.com/image.jpg
بارگذاری شود.
این مسئله می‌تواند باعث ایجاد هشدارهای امنیتی یا مسدود شدن برخی منابع توسط مرورگر شود.
پس از فعال‌سازی HTTPS باید تمام منابع سایت بررسی شوند و در صورت امکان از نسخه HTTPS آن‌ها استفاده شود.
تأثیر HTTPS بر سئو
یکی از سؤالات رایج مدیران سایت این است که آیا HTTPS روی رتبه سایت در گوگل تأثیر دارد یا خیر.
Google HTTPS را به‌عنوان یکی از سیگنال‌های مرتبط با تجربه صفحه در نظر می‌گیرد و استفاده از اتصال امن برای سایت‌ها توصیه می‌شود.
با این حال، نباید تصور کرد که فعال کردن HTTPS به‌تنهایی باعث افزایش قابل توجه رتبه سایت می‌شود.
هیچ درصد ثابتی مانند «۵ درصد افزایش رتبه» را نمی‌توان برای تأثیر HTTPS بر سئو تعیین کرد. رتبه‌بندی سایت به مجموعه بسیار گسترده‌ای از عوامل مانند کیفیت محتوا، ارتباط محتوا با جست‌وجوی کاربر، لینک‌ها، تجربه کاربری، عملکرد سایت و عوامل فنی وابسته است.
بنابراین بهتر است HTTPS را یک استاندارد امنیتی و فنی ضروری بدانیم که در کنار سایر عوامل می‌تواند به وضعیت مناسب سایت در موتورهای جست‌وجو کمک کند.
آیا HTTP و HTTPS از نظر گوگل دو سایت متفاوت هستند؟
از نظر URL، نسخه HTTP و HTTPS آدرس‌های متفاوتی محسوب می‌شوند.
برای مثال:
http://example.com
و:
دو URL متفاوت هستند.
به همین دلیل هنگام مهاجرت از HTTP به HTTPS باید این انتقال به‌درستی انجام شود. استفاده از Redirectهای دائمی، Canonical صحیح و Sitemap حاوی URLهای HTTPS به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند نسخه جدید سایت را شناسایی و پردازش کنند.
همچنین بهتر است وضعیت سایت پس از مهاجرت در Google Search Console بررسی شود.
آیا پس از فعال‌سازی HTTPS باید Sitemap را دوباره بسازیم؟
صرف فعال کردن HTTPS به این معنی نیست که حتماً باید Sitemap را از صفر ایجاد کنید.
اما Sitemap باید URLهای نهایی و ترجیحی سایت را در بر داشته باشد. بنابراین اگر URLهای موجود در Sitemap با HTTP هستند، باید آن‌ها را به نسخه HTTPS تغییر دهید.
همچنین پس از مهاجرت بهتر است Sitemap جدید یا به‌روزشده در Search Console بررسی و در صورت نیاز مجدداً معرفی شود.
فعال‌سازی HTTPS در Joomla
روش فعال‌سازی HTTPS به نسخه Joomla و تنظیمات سرور بستگی دارد؛ بنابراین مسیر دقیق گزینه‌ها ممکن است در نسخه‌های مختلف Joomla متفاوت باشد.
به‌طور کلی ابتدا باید گواهی TLS معتبر روی سرور یا زیرساخت مورد استفاده سایت فعال شود. سپس Joomla و وب‌سرور باید به‌گونه‌ای تنظیم شوند که سایت از HTTPS استفاده کند و درخواست‌های HTTP به نسخه HTTPS هدایت شوند.
در نسخه مورد استفاده خود از Joomla باید مسیر دقیق تنظیمات مربوط به HTTPS را بررسی کنید و پس از اعمال تغییرات، صفحات مختلف سایت، فایل‌های استاتیک، فرم‌ها و URLهای داخلی را آزمایش کنید.
نکات مهم هنگام انتقال سایت از HTTP به HTTPS
برای جلوگیری از مشکلات فنی و سئویی بهتر است مراحل زیر بررسی شوند:
- تهیه نسخه پشتیبان از سایت و دیتابیس
- نصب گواهی TLS معتبر
- فعال‌سازی HTTPS روی سرور یا سرویس واسط
- انتقال URLهای HTTP به HTTPS با Redirect دائمی
- اصلاح لینک‌های داخلی
- اصلاح Canonical URLها
- به‌روزرسانی Sitemap
- بررسی فایل Robots.txt
- رفع Mixed Content
- بررسی تصاویر، CSS، JavaScript و فونت‌ها
- بررسی نسخه HTTPS در Google Search Console
- بررسی خطاهای Crawl و Indexing پس از مهاجرت
جمع‌بندی
HTTP و HTTPS هر دو برای ارتباط میان مرورگر و سرور وب استفاده می‌شوند، اما HTTPS با استفاده از TLS امنیت ارتباط را افزایش می‌دهد.
امروزه استفاده از HTTPS برای وب‌سایت‌ها یک استاندارد مهم امنیتی و فنی محسوب می‌شود. این پروتکل به محافظت از اطلاعات منتقل‌شده میان کاربر و سرور کمک می‌کند و می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در وضعیت فنی مناسب سایت برای موتورهای جست‌وجو باشد.
با این حال، HTTPS به‌تنهایی امنیت کامل سایت یا رتبه بهتر در گوگل را تضمین نمی‌کند. برای داشتن یک سایت امن و مناسب از نظر سئو، باید در کنار HTTPS به مواردی مانند امنیت نرم‌افزارها، کیفیت محتوا، سرعت، تجربه کاربری، ساختار URL، لینک‌سازی داخلی و سایر عوامل فنی و محتوایی نیز توجه شود.
بدون دیدگاه